Nederlog        

 

27 januari 2006

                                                                 

Over Raymond Aron

 

 

Er is niet overmatig veel werkelijk zinnige sociologie, en het wil me regelmatig voorkomen alsof een aanzienlijk deel van die kleine zinnige minderheid geschreven is door Raymond Aron.

Wie was Raymond Aron? De NRC van heden heeft er een stuk over van een halve pagina van een Ronald Havenaar, maar het is niet erg informatief. Wellicht is een deel van de reden dat het over Aron's journalistieke werk gaat, dat ik niet ken, en dat Havenaar minder van Aron's niet-journalistieke werk kent dan ik.

Aron was een franse socioloog, professor in dat vak gedurende heel wat jaren, en ook een bekend journalist in Frankrijk. Ik ken hem van een handvol boeken over sociologie en marxisme, en door z'n mémoires.

Het was een bijzonder zinnige man, met een heel heldere stijl van schrijven en argumenteren; een skeptische geest; en een voorkeur voor realistische gezond-verstand overwegingen.

Aron was van joodse afkomst, en was snel en vroeg in politiek geïntereseerd geraakt omdat hij tijdens Hitler's opkomst in Duitsland studeerde, en boekverbrandingen meemaakte, en straatterreur aanzag.

Ik geloof zelf dat het épitheton dat volgt maar zeer gedeeltelijk gerechtvaardigd was, maar hij stond in Frankrijk jarenlang bekend als de "l'homme de droite", dus de man van rechts, vooral vanwege zijn uitstekende boek tegen Marx en de marxisten, "L'opium des intellectuels" en omdat hij een tegenstander was van de man die in dezelfde tijd, en met meer rechtvaardiging, bekend stond als de "l'homme de gauche", de man van links, Jean-Paul Sartre.

Hier zit trouwens een anecdote achter. Aron ging de weg van vele evident zeer hoogbegaafde jongelingen in Franktijk, en kwam terecht op de École Normale Superieure, een speciaal opleidingsinstituut voor hoogbegaafden, en wel in hetzelfde jaar als Jean-Paul Sartre, met wie hij bevriend raakte, en van wie eveneens veel verwacht werd. Beiden aasten op het doen van de beste eind-examen van het jaar, o.a. omdat dit een vrijwel gegarandeerde toekomstige carrière impliceerde. Aron won. Sartre trok zich terug, en won het volgend jaar, zonder concurrentie van Aron.

Hoe het zij... mocht u zinnige, helder geschreven sociologie of sociale filosofie willen lezen dan is Raymond Aron een uitstekend idee. Zijn Frans is makkelijk te volgen voor wie nog Frans leerde op school, en veel van zijn werk is vertaald in nogal wat talen, waaronder het Engels.

Zeer zinnige man!

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail