Nederlog        

 

2 januari 2006

                                                                 

Schama - 'A History of Britain'

 

 

Ik heb de kerstdagen gedeeltelijk doorgebracht met het lezen van Simon Schama's "A history of Britain", in twee delen, samen ruim 900 paginaas. Ik kende van Schama ook "Citizens", over de Franse revolutie, en "Embarrassment of Riches", over de Nederlandse Gouden Eeuw, maar vond deze geschiedenis van Brittanië - dus: Engeland, Wales en Schotland - het beste wat ik van hem las.

Het is geen groot historicus, zoals Thucydides of Gibbon of Burckhardt, maar hij is leesbaar, en zijn "personal historian's touch" is een "personal touch", want hij blinkt uit in het opvoeren van persoonlijke details van benoemde en beschreven individuen.

Dit zou wel eens ontstaan kunnen zijn als een kunstje, maar ook als het een kunstje is dan is het een goede greep voor een geschiedenis- verteller: Het geeft in ieder geval de illusie dat geschiedenis is wat menselijke individuen overkomt en wordt aangedaan door hun medemensen.

Wat ook opvalt is weer eens hoe waarachtig Gibbon was, met z'n "History is little else but the register of the crimes, follies and misfortunes of mankind", want ook Schama's geschiedenis is een gruwelhistorie van veldslagen, moorden, onderdrukkingen, burgeroorlogen, en godsdienstoorlogen.

Dat is ook één van de twee algemene kritische punten die ik over het boek, of de boeken, heb: Teveel paginaas met vernielingen door oorlog en geweld, en te weinig paginaas met de ontstaansgeschiedenis van het fraais dat opgebouwd werd. Maar misschien moet je daarvoor een wetenschaps-, ideeën-, of cultuur-geschiedenis lezen, eerder dan een algemene politieke geschiedenis.

Het tweede algemene punt van kritiek geldt alle boeken van Schama die ik las: Hij is evident een zeer geleerd man, die veel weet van waarover hij schrijft, en hij heeft een goed oog voor het kiezen van vele fraaie illustraties, maar hij schijnt nauwelijks aan cijfers of statistieken te geloven. Dat is jammer, want hierdoor ontbreekt althans één goede dimensie van algemeen overzicht.

Maar het algemene resultaat is toch dat ik een wat beter beeld heb van de geschiedenis van Brittanië dan ik hiervoor had, vooral van de periode 1500-1700, en in het bijzonder de tijd van Henry VIII t/m Elizabeth I.

 

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail