Nedernieuws        

 

16 november 2004

                                                                 

Het vrije woord

 

 

De Tweede Kamer is heden verheugd dat de godslastering niet strenger aangepakt wordt, naar op de radio verluid vooral omdat de Neerlander zeker niet mag denken dat Theo van Gogh "te ver" zou zijn gegaan.

Zo ook de Nijmeegse hoogleraar strafrecht Ybo Buruma, al schrijft hij het in een artikel onder de titel "Sta even niet op de bres voor het vrije woord":

"Het is eveneens verkeerd om nu kritiek te uiten op de wijze waarop Van Gogh zijn opvattingen kenbaar maakte. De man is slachtoffer van een moord. Dan is het ongepast om via een omweg haast te doen alsof hij het aan zichzelf te wijten heeft."

Aldus de Burumiaanse logica, die ook die van de grote meerderheid der Tweede Kamer is, die allen waarschijnlijk niet Van Gogh's "De Weldoener" kennen, waaruit ik verwacht binnenkort te citeren, ofwel omdat dit in het proces tegen Mohammed B. gedaan wordt ofwel omdat ik mijn eigen exemplaar teruggevonden heb.

Tot de Burumiaanse logica behoort ook de variant dat meisjes met korte rokjes om verkrachting zouden vragen, volgens de meer primitieve geesten, en dat dan weer volgens de in eigen ogen verlichte Burumiaanse en Kamer-logica, en overige irrelevante of nauwelijks terechte vergelijkingen.

Toch is het weer heel simpel. Als Van Gogh voortdurend had geroepen dat alle Hells Angels geitenneukers zijn (of varkensneukers, of ezelsneukers, of moederneukers), dan was niemand echt verbaasd geweest als er een stel Hells Angels bij hem op bezoek waren gegaan, zoals ze ook een tijd geleden bij Barend - "Ik ben geen verzetsstrijder" - en Van Dorp deden, omdat deze spraken van "een criminele organisatie", en hem bijvoorbeeld grondig fysiek verbouwd hadden. Zoiets ligt namelijk, naar algemeen wordt aangenomen, bovendien niet vrij van goede evidentie, in de geest der Hells Angels - wat hun eventuele geweld niet excuseert, maar wel verklaart.

Idem godsdienst-fanaten en -waanzinnigen: Als je ze maar vaak genoeg beledigt, al is het alleen in hun eigen dunk, dan kan je rekenen met geweld. Niet omdat dit juridisch of moreel terecht is, maar omdat veel mensen nu eenmaal zo zijn, ongeacht wet of moraal.

Kortom: De moordenaar is verantwoordelijk voor zijn daad, voorzover niet gestoord (en in het laatste geval: zij die hem tot de moord aangezet hebben), maar hij heeft een zeker excuus - voorwendsel, aanleiding - namelijk dat mensen van zijn geloof beledigd werden en van bestialiteit werden beschuldigd.

Wat Buruma schrijft impliceert dat je je niet mag overgeven aan causale verklaringen als die toevallig in tegenspraak zijn met een of andere vorm van Politiek Correct redeneren.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail